http://www.geoheadlines.nl is http://www.geotrendlines.nl geworden.

De nieuwe site is nu up to date tot in augustus. De regelmatige bezoeker en lezer zal het niet ontgaan zijn dat de artikelen meerdere trends aangeven die als evenzovele rode draden door de geopolitiek heen lopen. En juist deze trends zullen op de nieuwe site een plaats vinden onder het tabblad trends.Een nauwe verbondenheid met economische gebeurtenissen en belangen zal eveneens opgevallen zijn, geopolitiek en economie gaan hand in hand.

De nieuwe site laat deze twee elementen uitvoerig aan bod komen in een nieuw en overzichtelijker jasje. Onder het tabblad Algemeen treft u in een oogopslag de updates aan. Als u naar beneden scrollt dan kunt onder previous updates alle eerdere artikelen vinden.

In de komende maanden gaat Geotrendlines lezingen houden die in maanden september en oktober zullen starten. De thema’s zullen zijn: actuele geopolitiek en geopolitiek economie ook de voor u tastbare en voelbare effecten zullen uitvoerig aan bod komen. Blijft u informeren en tot ziens op de nieuwe site en bij de lezingen…

Syrië eist internationale controle over Israëlische atoomwapens Lees meer…

Israel waarschuwt Syrië over Hezbollah aanvallen Lees meer…

VS bezorgd over mogelijke levering Scud raketten aan Hezbollah door Syrië Lees meer…

Iran houdt oefeningen in Golf en Straat van Hormoes Lees meer…

Ex president Kirgizië krijgt asiel in Wit-Rusland Lees meer…

President Wit-Rusland: ik laat geen revoluties toe Lees meer…

Medwedew geeft leger opdracht Russen in Kirgizië te beschermen Lees meer…

Oekraïne verlengt verdrag Zwarte Zeevloot met 25 jaar Lees meer…

Oekraïne krijgt hoeft 40 miljard dollar minder te betalen voor aardgas Lees meer…

Rusland bezorgd over Patriotraketten in Polen Lees meer…

Ecuador dreigt buitenlandse olieconcerns met onteigening Lees meer…

China geeft Venezuela Yuan lening voor deelname aan aardolie exploitatie Lees meer…

Gasexporterende landen willen verhoging gasprijzen voor Europa Lees meer…

De situatie in het grensgebied van Israel, Libanon en Syrië blijft onverminderd gespannen en dat deze gespannen toestand verbonden is met de controverse rond Iran laat de recente eis van Syrië zien. Dat land eist internationale controle over de atoomwapens van Israel en verbindt daarmee de pogingen van de VS om het Iraanse nucleaire programma te stoppen met een al in regio aanwezige nucleaire macht namelijk Israel. Israel heeft het NPT verdrag niet ondertekent, Iran wel, en valt niet onder de controle van het internationaal atoomgenootschap. Naar schatting heeft het land de beschikking over 100 tot 200 kernwapens en heeft het de middelen om ze op eventuele doelen te krijgen, vliegtuigen, raketten en op onderzeeërs gestationeerde kruisraketten. Kortom Israel is in feite al een kernmacht, Iran wordt ervan verdacht het te willen worden. De eis van Syrië laat eveneens zien dat de verhoudingen tussen de betrokken partijen in deze regio steeds grimmiger worden en men zoals het er nu naar uit ziet op een gewapend conflict af stevent. Het is niet alleen de retoriek van die escalatie laat zien ook op de grond vinden er voorbereidingen plaats die aangeven dat men posities inneemt die wijzen op een oorlog in de nabije toekomst.

Israel heeft de inzet duidelijk verhoogd met de verklaring dat ook raketaanvallen van Hezbollah vanuit Libanon een aanleiding vormen voor een onmiddellijke vergelding tegen Syrië. Een dergelijke vergeldingsactie zou volgens Israel een totale aanval op de gehele infrastructuur van Syrië betekenen. Lees acties van Hezbollah zullen een totale oorlog tegen zowel Libanon als Syrië ten gevolge hebben, met andere woorden een grootschalige oorlog in de regio is dan het gevolg. De positie van de VS is in deze weinig benijdenswaardig het staat min of meer aan de zijlijn maar loopt een grote kans bij een dergelijk conflict betrokken te raken. Het initiatief ligt bij Israel en het ziet er naar uit dat er naar toegewerkt wordt om met het aanpakken van Libanon en Syrië het platform voor Iraanse vergeldingsacties in geval van een aanval op Iran weggenomen wordt. Op deze manier wordt vergelding tegen Israel door Iran in grote mate voorkomen, maar dat geldt natuurlijk niet voor de directe omgeving van de Golfregio, waar de posities van de VS dan natuurlijk direct onder vuur komen. De VS wordt dan in ieder geval bij een conflict betrokken en dat is het doel van Israel. Alles hangt af van de mate van controle die de VS nog over Israel heeft.

Iran laat ondertussen met de oefeningen die het land in de golf en in het bijzonder in de Straat van Hormoes houdt zien dat het deze vitale transport route kan blokkeren. Natuurlijk niet voor lange tijd, de Amerikaanse strijdkrachten in de regio kunnen de route in korte tijd weer vrij krijgen, maar dat betekent wel een oorlog met Iran. En dat is iets wat de VS op dit moment zeker niet opportuun acht gezien de opstelling van Rusland en China. Een escalatie van een gewapend conflict met Iran is bepaald niet denkbeeldig. Maar het lijkt er steeds meer op dat de opstelling van Iran en Israel de bepalende factoren in dit geopolitieke pokerspel gaan worden. De daarmee komen voor de drie grootmachten minder berekenbare en minder beïnvloedbare factoren in het spel. Kortom de kans op een gewapend conflict neemt toe.

Dit vormt voor Rusland de aanleiding om versneld de westflank en zuidflank als het ware dicht te timmeren, voordat het mogelijk tot een oorlog in de golfregio komt. In Kirgizië lijkt er tussen de VS en Rusland op dit moment een soort gelijkspel te zijn ontstaan. De VS basis Manas mag voorlopig tot de verkiezingen op 10 oktober open blijven, maar ondertussen neemt de Russische invloed in het CSTO lid toe. De invloed van de VS lijkt hiermee te zijn ingedamd en als waarschuwing aan de VS houdt de CSTO een commando stafoefening in het aangrenzende Tadzjikistan. De situatie in Kirgizië heeft ook uitstralingseffecten naar de Russische westflank toe, Wit-Rusland heeft namelijk de afgezette president Bakijev asiel verleend en dat wordt door Rusland bepaald niet gewaardeerd. De president van Wit-Rusland, Loekasjenko, heeft weliswaar verklaard dat hij geen revoluties zoals in Kirgizië zal toestaan maar dat zou wel eens precies datgene zijn wat hij kan verwachten als hij zich onafhankelijker van Rusland gaat opstellen. Er is Rusland namelijk alles aan gelegen de westflank dicht te houden en het land heeft daar haast bij. De eerste voorbode van het raketschild van de VS wordt in mei dit jaar al in Polen geplaatst, het gaat hierbij om de Patriotraketten die een eerste luchtafweerscherm moeten vormen. In de westelijke invloedssfeer heeft Rusland een belangrijk succes geboekt: het verblijf van de Zwarte Zeevloot op de Krim is met 25 jaar verlengt. De beloning voor de Oekraïne bestaat uit een korting van 40 miljard dollar op het Russische aardgas. Dus beloningen voor degene die meespeelt en regime change en revolutie voor wie dat niet doen, de handelswijze van de VS en Rusland verschillen in deze niets van elkaar.
Voor China zijn de opties beperkter en dat land zet in op het versterkt investeren in energiebronnen buiten China en dus ook in Latijns-Amerika. Iets van Rusland trouwens ook doet zij het om andere geopolitieke redenen bij hen gaat het om de inperking van de invloedssfeer van de VS. China heeft in Venezuela een oliecontract voor 900 miljoen dollar afgesloten voor de exploitatie van Junin-4 veld. Daarnaast heeft het Venezuela een lening verstrekt van 20 miljard dollar waarvan de helft in de Chinese Yuan wordt verrekend en dus niet meer in dollars!! In navolging van Venezuela stelt ook Ecuador zich assertiever tegenover de buitenlandse olieconcerns die in het land opereren. Het land dreigt met nationalisatie als de betrokken maatschappijen niet meer van de inkomsten aan Ecuador afstaan. En dit keer gaat het niet om Amerikaanse oliemaatschappijen maar om het Argentijns Spaanse Repsol-YPF, het Braziliaanse Petrobras en het Chinese Andes Petroleum. Ook de opkomende grootmacht Brazilië krijgt dus net als de VS te maken met de toenemende emancipatie van de kleinere grondstofrijke landen op dit continent. En dit zal in de toekomst alleen nog maar toenemen.

Afgezette president Kirgizië naar Kazakstan Lees meer…

Interim regering Kirgizië: VS basis mag blijven Lees meer…

VS biedt nieuwe regering Kirgizië hulp aan Lees meer…

Rusland bevestigt deelname aan nucleaire ontwapeningstop in Teheran Lees meer..

Rusland investeert miljarden in nucleaire sector Argentinië Lees meer…

VS vreest transfer Scud raketten van Syrië naar Hezbollah Lees meer…

Libanon verhindert een Israelische inval Lees meer…

Libanon: Israel kan VS in nieuwe oorlog meeslepen Lees meer…

Medwedew: aanval Israel op Iran kan tot een nucleaire oorlog escaleren Lees meer…

Chef generale staf Rusland: bomaanvallen op Iran zijn ontoelaatbaar Lees meer…

Rusland: ondanks mogelijke sancties kerncentrale Bushehr in augustus in bedrijf Lees meer…

Turkije en Brazilië verwerpen sancties Iran Lees meer…

De situatie die deze maand is ontstaan in Kirgizië kan in potentie verstrekkende gevolgen hebben op geopolitiek gebied. De afgelopen week heeft nog weer eens goed duidelijk gemaakt dat hier de twee grootmachten Rusland en de VS in het land op elkaar botsen. De belangen van de twee landen lopen te ver uiteen om hier een consensus te bereiken. De andere grootmacht China heeft zich deze week ook op dit toneel gemeld, het land biedt de nieuwe regering humanitaire hulp aan. China wil de aanvoerroutes van olie en gas minder kwetsbaar maken en dat betekent transitroutes over land naar China toe. Kirgizië speelt daarin een rol en daarom bekijkt het land de pogingen van de VS om haar invloed in de regio uit te breiden met groeiende bezorgdheid. De belangen van Rusland en China lopen hier parallel, voor Rusland is het handhaven van de invloedsfeer van belang en voor China zijn het de energieroutes over land. Beide landen hebben er dus belang bij de VS uit dit gebied weg te houden en zo de energievoorraden van centraal Azië te beschermen.

Wanneer de belangen van drie wereldmachten haaks op elkaar staan en de geostrategische factor energie in het spel betrokken raakt ontstaat er altijd een complexe en in potentie explosieve situatie die tot gewapende conflicten kan leiden. Hetzij door zogenaamde oorlogen die in satelliet landen van de respectievelijke grootmachten worden uitgevochten, hetzij door directe conflicten tussen de grootmachten. Dit soort conflicten is veel zeldzamer maar als ze uitbreken dan zijn ze grootschalig en meestal wereldomvattend. In het geval van Kirgizië fungeren als pionnen in dit schaakspel de VS basis Manas en de Russische basis Kant. De basis Manas vormt voor de VS een belangrijke logistieke factor voor de operaties in Afghanistan, het volgende schaakstuk in dit geopolitieke schaakspel om invloedsferen en energie. Valt deze basis weg dan heeft dit gevolgen voor de bevoorrading en luchtoperaties in Afghanistan, maar de VS heeft hier een succes geboekt: van de interim regering mag de basis voorlopig blijven. De nieuwe regering houdt haar opties naar beide kanten open, ondanks de Russische hulp, en maakt daarvan ook gebruik van haar troef: de basis Manas. De VS heeft echter de vlucht naar voren gemaakt met de deal die is afgesloten met Kazakstan en die de VS ‘’overflight’’ rechten geeft over het land naar Afghanistan. De route loopt dan via de Noordpool naar uiteindelijk Afghanistan.

Deze route is korter en goedkoper maar het probleem is dat men dan wel over Rusland moet vliegen en daar zal een prijs voor moeten worden betaald. Rusland is onaangenaam verrast door de opstelling van Kazakstan in deze, het land is lid van de SCO en de CSTO maar sluit dus nu een cruciale deal met de VS die nu juist door deze organisaties in deze regio in toom gehouden moet worden. Opmerkelijk is dat de afgezette president van Kirgizië, Bakijev naar Kazakstan is uitgeweken, Kazakstan houdt dus ook alle opties open. Bakijev was de man waar de VS in deze regio op in zette en de VS blijft de in deze regio de Russische zuidflank aantasten maar de bevoorrading van de troepen in Afghanistan blijft een probleem voor de VS en dat biedt Rusland weer kansen. Op enig terrein zal de VS concessies moeten doen aan Rusland, te denken valt hierbij aan het stoppen van de NATO expansie, het raketschild en het respecteren van wat Rusland als haar invloedsfeer beschouwt en aan het achterwege laten van een aanval op Iran of het streven naar regiem change in dit land.

Want zolang er op deze punten geen concessie wordt gedaan door de VS zal de opstelling van Rusland en China in de situatie rond Iran niet wezenlijk veranderen. Beide landen hebben in deze regio een streep in het zand getrokken waar de VS niet overheen moet gaan. Deze lijn wordt echter regelmatig verkend en afgetast en roept natuurlijk reacties op die afgelopen maanden steeds scherper worden. De mediastilte rond dit facet van de controverse rond Iran doet hier niets aan af, de tegenstellingen van de betrokken partijen worden in snel tempo scherper. Rusland zendt in deze scherpe en harde signalen uit: de kerncentrale Bushehr wordt in augustus operationeel, wat er ook aan sancties afgekondigd wordt. Medwedew heeft zelfs gewezen op de mogelijkheid van een escalatie tot een nucleaire oorlog indien Israel tot een aanval op Iran overgaat. De chef van de Russische generale staf, Makarow, heeft aangegeven aan aanval op Iran als ontoelaatbaar te beschouwen vanwege het escalatie gevaar. Deze signalen zijn niet mis te verstaan en geven aan waar voor Rusland de grens ligt. Eventueel sancties maar in geen geval militaire actie of regiem change.

Deze boodschap wordt wel door de VS begrepen maar of dat ook voor Israel geldt, is nog maar de vraag. Aan de grens met Libanon is de afgelopen weken de spanning alleen mar toegenomen. De mogelijke transfer van Syrische Scud raketten naar Hezbollah kan voor Israel een reden vormen voor een oorlog met Syrië en Libanon. Onduidelijk is of de transfer heeft plaatsgevonden is dit een feit dan is ook een oorlog in deze regio een feit. En dit heeft dan meteen een escalerend effect naar Iran toe. Dus een aanval op Iran veroorzaakt meteen een oorlog tussen Israel en Syrië en het omgekeerde is ook het geval, er zijn dus nu twee potentiële brandhaarden waar er eerst nog maar één was. Op zich is dit al een vorm van escalatie. Veel zo niet alles hangt af van de opstelling van de betrokken partijen in de komende maanden voor augustus, de grotere spelers zijn zich deze dreigende dynamiek van belangen en effecten wel bewust het is de vraag of de kleinere spelers zich dat ook in voldoende mate bewust zijn. Ik denk hierbij aan Iran en Israel, zij kunnen door hun acties de geschetste keten van gebeurtenissen in gang zetten en een grootschalig conflict, met alle gevolgen van dien voor de fragiele globale economie, veroorzaken of voorkomen. De sleutel ligt bij Israel en in mindere mate Iran. De komende maanden zullen duidelijk maken of die sleutel gebruikt gaat worden…..

Rusland stuurt parachutisteneenheid naar Kirgizië Lees meer…

VS basis in Kirgizië beperkt bevoorradingsvluchten naar Afghanistan lees meer…

CSTO stuurt veiligheidsexperts naar Kirgizië Lees meer…

Nieuwe nucleaire strategie VS: Iran en Noord-Korea gevaarlijker dan China en Rusland Lees meer…

Rusland waarschuwt VS voor versterken raketschild plannen Lees meer…

Obama:harde sancties Iran deze lente Lees meer…

Chefstaf Iran: bij aanval op Iran zijn troepen VS in de regio doelwit Lees meer…

Rusland en Iran bespreken in Teheran nucleaire programma Lees meer…

China en Iran bespreken energieprojecten in Teheran lees meer…

Reusachtig leisteengasveld ontdekt in Polen Lees meer…

Gazprom begonnen met aanleg Nord Stream Lees meer…

VS wil handel met India impuls geven Lees meer…

De afgelopen week hebben zich drastische ontwikkelingen voorgedaan op de zuidflank van de Russische invloedssfeer. In Kirgizië heeft na een opstand de oppositie de zittende president Bakijev afgezet. Hij bevindt zich op dit moment in zuiden van het land en wil niet de macht afstaan, maar in feite is dat natuurlijk wel gebeurd. Hij is nu bereid met de door de oppositie gevormde overgangsregering te onderhandelen. De komende weken zal blijken of het tot een burgeroorlog in het land zal komen. Beide partijen zullen de tijd gebruiken om hun machtsposities te verstevigen. De gebeurtenissen in het land hebben de spanningen in de regio sterk doen toenemen. Afghanistan ligt in de buurt en Iran ook, in het land bevindt zich een belangrijke basis van de VS voor de bevoorrading en troepenrotatie ten behoeve van de operaties in Afghanistan. Het gaat hierbij om de luchtmachtbasis Manas, maandelijks gaan via deze basis 35000 VS militairen in en uit Afghanistan en 30 procent van de ‘’refuelling’’ operaties lopen via Manas. Verder worden nog de nodige hoeveelheden wapens en munitie via deze basis getransporteerd. Manas is dus voor de VS een belangrijke logistieke basis. Door de gebeurtenissen van de afgelopen week heeft de VS de activiteiten van de basis moeten beperken en dat heeft natuurlijk consequenties voor de bevoorrading van Afghanistan.

Maar in Kirgizië bevindt zich ook een Russische militaire basis en we zien hier dus de belangen van de VS en Rusland in dit land tegenover elkaar staan. Om de situatie nog wat gecompliceerder te maken: het land is ook nog lid van de CSTO, die door Rusland als tegenhanger van de NATO is opgezet. Rusland stuurt nu een parachutisten eenheid van 150 man naar hun basis Kant en de CSTO stuurt een veiligheidsdelegatie naar het land. De organisatie heeft voorlopig afgezien van het sturen van een interventiemacht en dus voorlopig afgezien van militaire ingrijpen. Dit zou de CSTO indirect in conflict hebben gebracht met de VS en dus de NATO. Rusland steunt in feite de oppositie en de VS blijft tot nu toe Bakijev steunen, het land wil de basis Manas niet verliezen. Rusland ziet deze basis graag verdwijnen en heeft in het verleden met een fors geldbedrag Bakijev willen overhalen dit te doen en dat is uiteindelijk niet gelukt. Misschien lukt het deze keer wel via de oppositie, want volgens de laatste berichten wil de oppositie de basis Manas sluiten…De VS en Rusland staan dus in Kirgizië tegenover elkaar, de geopolitieke belangen staan hier haaks op elkaar en van ontspanning is hier geen sprake.

Van ontspanning is wel sprake bij de ondertekening in Praag van het START verdrag, althans voor het oog van de buitenwereld. De werkelijke geopolitieke tegenstellingen tussen de beide grootmachten zijn met het verdrag natuurlijk niet verdwenen. Voor Rusland blijven bijvoorbeeld het raketschild en NATO expansie in de invloedssfeer cruciale punten en dat lost dit verdrag niet op. De Russische minister van buitenlandse zaken. Lawrow, heeft deze week nog eens onderstreept dat Moskou het recht heeft het nucleaire ontwapeningsverdrag te negeren als er een ‘’ kwantitatieve en kwalitatieve versterking van het geplande raketschild plaats vindt die de effectiviteit van de Russische strategische nucleaire strijdkrachten belangrijk beïnvloedt.’’ Dit laat niets aan duidelijkheid te wensen over, het is een verdrag onder voorwaarden. Het ziet er naar uit dat met het voortschrijden van de implementatie door de VS van het raketschild ook het verdrag in feite op termijn van de baan is. Zeker als men het verdrag koppelt aan de deze week bekend gemaakte nieuwe nucleaire strategie van de VS. Het klinkt goed, China en Rusland worden als doel verlaten en daarmee schijnt er afgerekend te worden met de erfenis van de koude oorlog. Maar de nadruk ligt op schijnt want Iran en Noord-Korea komen daarvoor in de plaats en tegen deze landen wordt een nucleaire ‘’first strike” voor de eerste keer als optie genoemd. En daarmee wordt de drempel voor de inzet van nucleaire wapens in de wereld drastisch verlaagd. We zien dus met START aan de ene kant een reductie van het aantal kernwapens bij de VS en Rusland en aan de andere kant met de nieuwe nucleaire strategie van de VS een sterke toename van de kans op de inzet van kernwapens tegen bepaalde landen met natuurlijk de kans op nucleaire escalatie als de geopolitieke belangen van grootmachten gekoppeld zijn aan de landen die het doelwit vormen van zo’n aanval. Wat bij Iran het geval is bij Rusland en China. Waar de weg die is ingeslagen met START en de nieuwe Amerikaanse strategie naar toe gaat is onduidelijk.

Dit geldt niet voor de situatie rond Iran, de weg die is ingeslagen in deze controverse leidt als er geen veranderingen plaats vinden tot confrontatie. De VS zet in op harde sancties die nog deze lente van de grond moeten komen en Iran buigt niet. Rusland en China hebben hun standpunten niet wezenlijk gewijzigd en Rusland blijft bij het voornemen om de kerncentrale Bushehr in augustus operationeel te laten worden. China blijft versterkt inzetten op energieprojecten met Iran en zal haar standpunt niet wijzigen. Beide landen schijnen hun standpunten in de media wat aan de VS te hebben aangepast, maar de feitelijke acties laten een ander beeld zien: er is niets veranderd aan de ingenomen posities die door hun geopolitieke belangen bepaald worden. De Iraanse chefstaf heeft nog eens duidelijk gemaakt wat de risico’s zijn : bij een aanval op Iran vormen de troepen van de VS in de regio een doelwit. Lees bij een dergelijke aanval volgt er direct een regionale escalatie waarbij de VS meteen betrokken raakt. Als men deze uitspraak koppelt aan de nieuwe Amerikaanse nucleaire strategie levert dit geen geruststellend plaatje op. In ieder geval is de inzet in deze controverse sterk verhoogd en dat geldt ook voor de risico’s voor de regio en de wereld.
Voor de energievoorziening van de EU heeft de recente ontdekking van een enorm leisteengas veld in Polen op termijn grote positieve gevolgen. Het gaat om voorraden met een geschatte

omvang van maar liefst 1,36 biljoen kubieke meter. Het Amerikaanse ConocoPhilips wil al in mei met het ontsluiten van het veld starten. De Amerikaanse energiegiganten ExxonMobil en Marathon zullen naar verwachting volgen. De totale gasvoorraden in de EU zullen met dit veld met 47 procent toenemen. Voor de EU zou dit betekenen, zeker als ook in de landen op het kaartje hierboven voorraden vastgesteld worden, dat de afhankelijkheid van Russisch gas op termijn sterk afneemt. Op zijn minst zal Gazprom de gasinkomsten zien dalen, door verminderde afzet en prijsdruk. Maar de grootschalige winning van leisteengas zal naar verwachting pas over tien jaar kunnen beginnen. Het is dan ook logisch dat Rusland nu zo snel mogelijk het Nord Stream project wil realiseren en die aanleg is deze week van start gegaan. De tijd dringt voor Gazprom dat de grotendeels onderzeese pijplijn van Wiborg naar Greifswald al eind 2011 operationeel wil hebben. Rusland loopt de kans dat het land de geopolitieke gastroef in de EU op termijn verliest en de EU loopt de kans dat het de afhankelijkheid op energiegebied van Rusland verruilt voor de afhankelijkheid op energiegebied van de VS. Want het zijn Amerikaanse energiegiganten die technische knowhow bezitten voor de winning van leisteengas en olie en op dit moment de exploratie naar dit type gasveld in Europa in handen hebben. Echt energieonafhankelijk zal de EU dus ook over tien jaar niet zijn…..

Deel Afghaanse verzet houdt gesprekken in Kaboel Lees meer…

Pakistan wil nucleaire deal met VS Lees meer…

Afghaanse president Karzai in China voor investeringen Lees meer…

Libanon schiet op Israëlische drone Lees meer…

Libanon schiet op Israëlische gevechtsvliegtuigen Lees meer…

Rusland en VS nieuwe START overeenkomst Lees meer…

Rusland: kerncentrale Bushehr in augustus operationeel Lees meer…

Rusland zal kerncentrale Bushehr opleveren ondanks druk VS Lees meer…

Rusland: gaskartel GECF moet een effectief instrument worden Lees meer…

Azerbeidzjan wil dat Iran en Irak aan Nabucco pijplijn deelnemen Lees meer…

Gazprom wil met Israel leisteenolie- en gasbronnen exploiteren Lees meer…

In Afghanistan heeft de regering Karzai een bescheiden succes geboekt door onderhandelingen te starten in Kaboel met een deel van het Afghaanse verzet. Het gaat hierbij om de Hezb-e-Islami groep, die geen deel uit maakt van de Taliban maar er tot voor kort wel mee samenwerkte. De beide groepen hebben nu een conflict en de groepering voert dus nu gesprekken met de regering. De eerste effecten van een nieuwe benadering in het land door de coalitie worden nu dus zichtbaar. Als de onderhandelingen uiteindelijk succes zouden hebben zou dit een verbetering kunnen opleveren voor de veiligheidssituatie in het oosten van het land. Maar de kansen daarop zijn niet groot, de groepering eist dat de terugtrekking van alle coalitietroepen dit jaar begint en voltooid wordt in de zomer van dit jaar en binnen een jaar moeten er nieuwe verkiezingen en een nieuwe grondwet komen. De kansen dat deze eisen ook al is het maar voor een deel worden geaccepteerd zijn minimaal.

Ondertussen raakt Afghanistan steeds meer in het vizier van diverse grootmachten in de regio, China en op de achtergrond Rusland maar ook van opkomende grootmacht India dat in steeds grotere mate en buiten het zicht van de media gestaag haar invloed in het land uitbreidt. Deze ontwikkeling wordt met grote bezorgdheid door het buurland Pakistan gevolgd, dat zelf in grote problemen verkeert en als vlucht naar voren een nucleaire deal met de VS wil. Lees een zelfde strategisch partnerschap met de VS wil hebben als nu de aartsrivaal India heeft. Voor de VS vormt Pakistan nog steeds een belangrijke schakel in de bevoorradingsketen voor de troepen in Afghanistan en dat belang wordt alleen maar groter naarmate er meer coalitietroepen in het land komen. Maar het is onwaarschijnlijk dat de VS het strategisch partnerschap met India vanwege Pakistan in gevaar zal brengen. De Pakistaanse inlichtingendienst de ISI ondersteunt trouwens de Taliban in niet onbelangrijke mate, iets waar de VS zich terdege van bewust is. We zien dus dat het sluimerende conflict tussen India en Pakistan dus ook haar effecten heeft op de toestand in Afghanistan.

Maar ook het buurland China volgt met bezorgdheid de ontwikkelingen het land. De Afghaanse president Karzai heeft de afgelopen week China bezocht om daar investeringen los te krijgen voor zijn land en er zijn een aantal overeenkomsten gesloten op het gebied van handel en economische samenwerking. China is geïnteresseerd in de grondstoffen van het land en wil de medewerking van Karzai bij het beteugelen van de islamitische Oeiguren in het westen van het land Deze bevolkingsgroep vormt namelijk een potentiële bedreiging van de pijplijn van Kazakstan naar het westen van China die een belangrijke stap is voor China bij het streven naar het verkrijgen van minder kwetsbare energieroutes over land. Dit is een geopolitieke factor van betekenis. Bovendien wil China de toenemende invloed van India, waarmee het een gespannen verhouding heeft, met deze overeenkomsten enigszins indammen. De geopolitieke belangen van China en India botsen dus in Afghanistan en voegen zo nog een element toe aan de al explosieve mix van belangen en tegenstellingen van grootmachten en regionale groeperingen in Afghanistan. De toestand in het land zal dus nog lange tijd gespannen blijven.

Hetzelfde kan gezegd worden van de toestand aan de grens van Libanon met Israel. De spanning in deze regio blijft onverminderd hoog en als illustratie hiervan kan het grote aantal schendingen door de Israel van het Libanese luchtruim gelden die op dagelijkse basis plaats vinden. De Libanese reactie hierop is dat men in een groeiend aantal gevallen het vuur op deze toestellen opent. De toename van de spanning in dit gebied gaat gelijk op met de toename van de spanning in de controverse rond Iran. Israel houdt de druk hoog en de VS probeert het land van een vroegtijdige ‘’Alleingang’’ tegen Iran af te houden. Dat levert natuurlijk spanningen op tussen de beide bondgenoten. Een schijnbare ontspanning tekent zich af tussen Rusland en de VS met het op handen zijnde nieuwe START akkoord. Schijnbaar want de nieuwe overeenkomst voor de reductie van de kernwapenarsenalen van beide landen zal naar alle waarschijnlijkheid een clausule bevatten die het mogelijk maakt in geval van nood de bepalingen op zij te zetten. Dat kan ook niet anders want de geopolitieke tegenstellingen tussen beide landen zijn niet verdwenen. Het in het oosten van Europa geplande raketschild blijft een onoverkomelijk bezwaar voor Rusland en dat is buiten het verdrag gehouden. De START overeenkomst doet haar naam alle eer aan: het is een start, een begin en niets meer. Maar het levert Obama voor het oog van de buitenwereld in ieder geval op het gebied van de buitenlandse betrekkingen een succes op.

De werkelijke toestand van de verhoudingen tussen beide landen wordt duidelijk in de opstelling van Rusland in de situatie rond Iran. Rusland heeft nu een meer precieze indicatie gegeven voor de in gebruik name van de kerncentrale Bushehr gegeven: in augustus van dit jaar is het zo ver. De Amerikaanse druk om dit niet te doen wordt genegeerd, Rusland geeft een signaal af en verhoogt de inzet in dit geopolitieke spel. De kerncentrale wordt als troef gebruikt door Rusland. En de risico’s zijn hoog, mocht het namelijk voor augustus tot een aanval op de centrale komen dan gebeurt dit terwijl er enige honderden Russische technici in en bij de centrale aanwezig zijn. De gezinsleden van enkele van deze technici bevinden zich trouwens ook in de buurt van het complex. Het is zeer waarschijnlijk dat er dan Russen omkomen bij een dergelijke aanval en dit zal zeker tot een reactie van Rusland leiden. Het is dus van groot belang een dergelijk scenario te voorkomen.

Op het gebied van energie is Rusland al aan het reageren, in dit jaar moet het gaskartel het GECF als tegenhanger van het oliekartel OPEC goed op gang komen. De belangrijkste leden zijn Rusland, Quatar en Iran en het kartel staat op dit moment onder Russisch voorzitterschap en het heeft haar hoofdkwartier in Quatar. Op korte termijn kan het GECF een belangrijke geopolitieke factor worden, belangrijk is het nu al want het controleert nu al de markt voor vloeibaar natuurlijk gas ( LNG ). Maar op een ander voor Rusland cruciaal energieterrein is het land ook actief, Gazprom wil met Israel leisteenolie en leisteengas gaan exploiteren. Mocht dit lukken dan krijgt Rusland de technologie ( horizontal drilling en hydraulic fracturing ) voor het winnen van deze specifieke olie en gassoorten in handen. Tot nu toe heeft de VS op dit terrein een grote voorsprong.

 
Israel beschikt met het Tamar-1 gasveld over gasvoorraden van circa 147 miljard kubieke meter en het land kan daarmee een speler worden op de gasmarkt. Noble Energy is de grootste aandeelhouder van dit gasveld, de andere projectpartners zijn Isramco Negev, Dor Gas Exploration, Delek Drilling en Avner Oil. Rusland wil nu dus een leisteenolieveld in Israel zelf mee helpen exploiteren. Het kaartje hieronder geeft een indruk van de aanwezige leisteenolievelden in Israel en Jordanië.
 

Voor Rusland staan er grote belangen op het spel, want de ontwikkelingen op het gebied van shale gas zullen op termijn de globale gasmarkt drastisch veranderen en dit zal niet in het voordeel van Rusland zijn. De Russische economie drijft sterk op de export van energie en grondstoffen en daar komt dus wat de inkomsten betreft op termijn een drastische negatieve verandering in. Het gehele ambitieuze programma om gaspijplijnen aan te leggen, zoals North Stream en South Stream naar Europa dreigt al onrendabel te worden voor ze daadwerkelijk zijn aangelegd. In 10 tot 15 jaar kan het land met sterke concurrentie op de gasmarkt en dus lagere prijzen rekenen. Met het verkrijgen van de technologische kennis op dit gebied kan Rusland de weg openen naar het exploiteren van dit soort velden en zo de negatieve gevolgen voor de energie inkomsten verminderen en mogelijk te niet doen en zo dus een belangrijke speler op de energiemarkt blijven.

President Brazilië start Midden-Oosten tour in Israel Lees meer…

Brazilië benadrukt rol Iran in Midden-Oosten en wijst sancties af Lees meer…

India voor dialoog met Iran over nucleair programma Lees meer…

Chinese energiereus CNOOC neemt deel in het Argentijnse Bridas Lees meer…

China: VS verantwoordelijk voor slechte betrekkingen Lees meer…

China: eis VS opwaardering Yuan is onterecht en schadelijk Lees meer…

Putin: kerncentrale Bushehr deze zomer operationeel Lees meer…

VS en Rusland tegenover elkaar over kerncentrale Iran Lees meer…

Rusland en Iran: banden verstevigen tegen regionale en internationale dreigingen Lees meer…

Israëlische gevechtsvliegtuigen hebben Hongaars luchtruim geschonden Lees meer…

Saoedi-Arabië staat Israel mogelijk gebruik luchtruim toe Lees meer…

De opkomende grootmacht Brazilië profileert zich steeds meer in de internationale geopolitieke arena. Het bezoek van de Braziliaanse president Lula da Silva aan het Midden-Oosten moet tegen deze achtergrond gezien worden. De tour van de president omvat Israel, de Palestijnse gebieden en Jordanië. Naar verwachting zal hij in mei Iran bezoeken, een in het Westen omstreden bezoek, maar hij vaart in dit opzicht een onafhankelijke koers en stelt zich neutraal op. Het bezoek aan Israel komt op een moment van sterk toenemende spanning over de Palestijnse kwestie. De geplande bouw van 1600 woningen in Oost-Jerusalem vormt het zoveelste twistpunt in het zich al ruim een halve eeuw voortslepende conflict. Het bezoek maakt natuurlijk deel uit van de lang lopende campagne van Brazilië om een permanente zetel in de VN veiligheidsraad te bemachtigen.

Het land heeft op dit moment een roterende plaats in dit deel van de VN en heeft deze plaats gebruikt om tot nu toe sancties tegen Iran te blokkeren. En het land stelt zich daarmee op één lijn met China en Rusland. Maar ook een andere opkomende grootmacht India is voor een dialoog met Iran, lees is tegen sancties. India heeft olie en gas nodig en heeft op lange termijn belang bij de aanleg  van de IPI pijplijn ( Iran Pakistan India). Overeenkomsten tussen Iran en Pakistan over de aanleg van het eerste deel zijn al gesloten, ondanks de druk van de VS om dit niet te doen. Deze pijplijn is ook een facet van de controverse rond Iran en een factor van geopolitieke betekenis in dien deze pijplijn daadwerkelijk gerealiseerd wordt. De energiedimensie van de controverse rond Iran is eigenlijk de belangrijke factor en het nucleaire programma van Iran speelt maar een ondergeschikte rol in het werkelijke machtsspel wat gespeeld wordt. Het opspelen van de nucleaire factor is als het ware ‘’windowdressing’’ en bedoeld voor publieke consumptie, maar de nucleaire factor wordt natuurlijk wel als argument gebruikt voor sancties en/of militaire ingrijpen.

Voor een opkomende grootmacht als Brazilië zit er ook nog een andere kant aan de controverse rond Iran die van invloed is op de opstelling van het land in dit conflict. De behandeling door de VS van de regionale grootmacht Iran, want dat is Iran in feite, vormt in de optiek van Brazilië een voorbode van de behandeling die andere regionale grootmachten en opkomende grootmachten kunnen verwachten als dit conflict op een of andere manier wordt “opgelost’’. Brazilië zet met haar opstelling voor dialoog en tegen sancties als het ware een grens neer voor de VS en het Westen en het land doet dit in feite ook voor de andere regionale grootmachten elders in de wereld. Hiermee is de emancipatie van de opkomende machten in de wereld op gang gekomen en is nu pas goed begonnen in Latijns-Amerika.

Dit is iets wat in China niet onopgemerkt is gebleven en de deelname van de Chinese energiereus CNOOC in het Argentijnse Bridas moet tegen deze achtergrond gezien worden. Dit deel van de wereld is rijk aan energiebronnen en China heeft veel zeer veel energie nodig. Het land gaat gestaag door met het diversifiëren van haar leveranciers van energie. Hoewel de aanvoerlijnen over zee voor het land vanwege de controle die de VS daarover uitvoert zeer kwetsbaar blijven. Maar ook daar wordt gestaag aan aangewerkt door steeds meer aanvoerroutes over land te realiseren en daar past Iran perfect in. Met de Chinese deelname in het Argentijnse Bridas heeft China duidelijk partij gekozen in het conflict tussen Engeland en Argentinië over de olie van de Falklands. Er vindt dus op het internationale geopolitieke front een verscherping van de opstelling van de diverse spelers plaats.

Dit komt sterk naar voren in de gestaag verslechterende betrekkingen tussen China en de VS waar in hoofdzaak twee geopolitiek factoren een belangrijke rol spelen. Energie en de dollar zijn deze factoren, de VS blijft er bij China op aandringen de Yuan op te waarderen ten opzichte van de dollar en zo export van de VS te stimuleren. De export van China zal daar echter onder leiden en dus zal China dit niet doen, ondanks het feit dat het land een grote hoeveelheid Amerikaans schatkistpapier heeft. Er is hier sprake van een economische patstelling die van invloed is op de gehele wereldeconomie. Iets wat we ons terdege moeten realiseren. De verslechtering van de relaties tussen beide grootmachten heeft directe gevolgen voor de economie van o.a. de EU.

China gebruikt in haar buitenlandse handel nog voornamelijk de dollar, maar is bezig dit te veranderen. Sinds juli vorig jaar heeft het land alle handel tussen de vijf grote steden van China, inclusief Macao en Hongkong, en met de ASEAN ( Zuidoost Aziatische staten) laten afwikkelen in de Yuan door de Bank of China. De afrekening in Yuan maakt zo de betrokken handelspartners minder kwetsbaar voor fluctuatierisico’s van de dollar, aldus China. De Yuan is dus op weg zich tot een stabiele munt voor Azië te ontwikkelen. Een geopolitieke factor van betekenis en een teken aan de wand voor de dollar die nog wel als rekeneenheid gebruikt wordt maar steeds minder als verrekeneenheid.  En dat ondergraaft de positie van de VS als supermacht zeker als veel meer landen dit gaan doen.

Iran is daar trouwens ook mee bezig en heeft een oliebeurs zonder de dollar opgezet en ook China en Rusland wikkelen een steeds groter deel van hun wederzijdse handel af in hun eigen munt. Dit alles vindt zijn weerslag op de opstelling van Rusland en China in de controverse rond Iran en daar heeft een verhoging van de inzet door Rusland plaats gevonden. Putin heeft aangekondigd dat de kerncentrale Bushehr deze zomer operationeel wordt. De laatste tests worden nu uitgevoerd en Rusland heeft dus haar besluit ten aanzien van dit controversiële item genomen. En dat brengt de VS en Rusland op een ramkoers, de geschilpunten rond het raketschild, de NATO expansie en de invloedssfeer zijn daar in grote mate voor verantwoordelijk en vinden als het ware het culminatiepunt in dit besluit. Het bezoek van Clinton aan Moskou verandert daar niets aan, het Russische standpunt blijft hetzelfde evenals dat van China. De pogingen om sancties tegen Iran van de grond te krijgen via de VN lopen op niets uit en dat vergroot de kans op militaire ingrijpen aanzienlijk.

De voorbereidingen daarvoor zijn grotendeels afgesloten. Op het VS steunpunt Diego Garcia in de Indische Oceaan zijn de afgelopen maanden bunkerbusters ingevlogen en met de door de VS en Israel gehouden oefening Juniper Cobra van het afgelopen jaar zijn voorraden bunkerbusters en andere munitie in Israel achtergebleven. Maar al langere tijd is eigenlijk alles al logistiek en gevechtsmatig gereed voor zo’n actie. Opmerkelijk is daarbij dat Israëlische gevechtsvliegtuigen boven Boedapest zijn opgedoken en dus het Hongaarse luchtruim hebben geschonden. De trainingen voor een Israëlische aanval op de nucleaire installaties van Iran zijn dus in volle gang. De toestellen hebben dus tot aan Hongarije de talrijke radarinstallaties weten te ontwijken en zijn pas boven het ‘’doel’’ opgemerkt, een opmerkelijke prestatie. Er is door de toestellen ongeveer dezelfde afstand afgelegd ( heen en bijtanken in de lucht voor de terugweg) als voor jaar bij de oefenvlucht naar Gibraltar, die eveneens gezien werd als een Israëlische voorbereiding voor luchtaanvallen op Iran. Daarbij komt nog dat Saoedi-Arabië Israel mogelijk het gebruik van haar luchtruim toestaat.

Iets wat de opties voor Israel aanzienlijk vergroot en de slagingskans van een weliswaar beperkte luchtaanval of een met kruisraketten gecombineerde aanval realistisch maakt. De VS zal dus alle zeilen moeten bij zetten om een Israëlische “Alleingang’’ te voorkomen, want vindt zo’n aanval plaats dan wordt de VS er meteen bij betrokken. Dan wordt het gedwongen een grootschalige luchtoperatie tegen Iran te voeren met een grote kans op de inzet van grondtroepen en natuurlijk ook op verdere escalatie eerst regionaal, maar als Rusland en China er bij betrokken raken, ook mondiaal. Een weinig aanlokkelijk vooruitzicht. Het tijdschema tekent zich als volgt af: wordt de kerncentrale Bushehr in juni dan wel juli in gebruik genomen dan moet er een actie voor het tijdstip van operationeel worden uitgevoerd worden. Een werkende kerncentrale bombarderen zou een ramp van de omvang van Tjernobyl kunnen veroorzaken iets wat ik aanneem niet de bedoeling is. De komende maanden worden dus in dit opzicht zeer spannend en bepalend voor het geopolitieke speelveld voor de komende jaren…..

VS:mogelijk begin terugtrekking Afghanistan voor 2011 deadline Lees meer…

 Iran beschuldigt VS van dubbelspel in Afghanistan Lees meer…

Brazilië: Iran sancties kunnen tot oorlog leiden Lees meer…

Rusland: kerncentrale Bushehr in 2010 in bedrijf lees meer…

Rusland:Iraanse raketten vormen geen bedreiging voor VS en Europa Lees meer…

Roemenië gaat 3 batterijen onderscheppingsraketten VS toelaten Lees meer…

Oekraïne heeft nieuwe premier Lees meer…

India wil ondanks tegenstand China lid SCO worden Lees meer…

Partner Gazprom Italie wil fusie South Stream Nabucco gaspijplijnen Lees meer…

Gasunie en Gazprom in gesprek over uitbouw Europese gaspijplijnen Lees meer…

Egypte treedt toe tot internationaal gaskartel Lees meer…

De situatie rond Iran heeft weer een aantal ontwikkelingen laten zien die van belang zijn. De Iraanse president Ahmedinjehad heeft de afgelopen week Afghanistan bezocht nadat de Amerikaanse minister van defensie, Gates, Afghanistan aandeed. Hij was daar om de resultaten van het nog aan de gang zijnde offensief bij Marjah te evalueren en een nieuw offensief rond Kandahar aan te kondigen. De situatie in het land is natuurlijk nog niet verbeterd vanuit het perspectief van de VS gezien. Gates beschuldigde Iran van dubbel spel in Afghanistan, Iran zou de regering in het land met de mond steunen maar tegelijk de Taliban steunen. Iran heeft deze beschuldiging gepareerd met de verklaring dat de troepen van de VS in Afghanistan niet de oplossing zijn maar juist het probleem vormen in de regio. Lees de geopolitieke belangen van de VS in de regio vormen het probleem. De verwikkelingen rond Iran hebben hiermee dus Afghanistan bereikt.
De Afghaanse president Karzai maakt zich zorgen over het feit dat het land het terrein dreigt te worden van conflicten tussen diverse regionale spelers die hun conflicten dan in Afghanistan uitvechten. In feite is dat natuurlijk nu al aan de gang. Pakistan steunt bepaalde groeperingen van de Taliban en ook de aartsrivaal India heeft belangen en posities in Afghanistan. Ook Indiase vestigingen vormen regelmatig het doelwit van aanslagen door de Taliban. De rivaliteit tussen Pakistan en India heeft dus wel degelijk uitwerkingen in Afghanistan. Opmerkelijk is tegen deze achtergrond dat Gates heeft verklaard dat de VS mogelijk voor de deadline in juli 2011 begint met het terughalen van troepen als er aan de daarvoor gestelde condities wordt voldaan. De belangrijkste daarvan is dat de Afghaanse strijdkrachten voldoende zijn opgebouwd. Het is natuurlijk onzeker of dat lukt.

In ieder geval heeft Ahmedinjehad met zijn bezoek aan Iran de vinger als het ware op de wonde plek gelegd en bij de VS een open zenuw geraakt. De pogingen van de VS om effectieve sancties tegen Iran van de grond te krijgen zijn namelijk vastgelopen en militaire actie is een voor de VS weinig aantrekkelijke optie. Met het bezoek van de Amerikaanse vice-president Biden aan Israel probeert de VS dat land van eenzijdige militaire actie tegen Iran af te houden. Zonder steun van de VS is dat voor Israel trouwens ook geen aantrekkelijke optie. Maar als trouwe bondgenoot heeft het land wel een sterke militaire greep op het Midden-Oosten, kortom Israel vormt voor de VS een belangrijk stuk in het geopolitieke schaakspel in deze regio.

Rusland heeft wat Iran betreft de inzet duidelijk verhoogd en de Amerikanen onder druk gezet met de toezegging aan Iran dat de kerncentrale Bushehr in 2010 operationeel wordt. Het proliferatierisico van deze centrale als die operationeel wordt heb ik al in een eerdere aflevering uiteen gezet en zal ik hier dus niet herhalen. Het is in ieder geval een belangrijke factor in deze controverse. Rusland keurt dus sancties af en zet de samenwerking met Iran op alle terreinen voort, wat het Westen onder aanvoering van de VS ook mag besluiten. Deze opstelling valt te verklaren door de geplande opbouw van het Amerikaanse raketschild in Europa. De Russische minister van buitenlandse zaken heeft verklaard dat Iraanse raketten geen bedreiging voor de EU en de VS en zij dus tegen Rusland gericht zijn. Rusland ziet dit geplande schild als een rechtstreekse bedreiging van de eigen nationale veiligheid. De opstelling van Rusland rond Iran is een eerste reactie hierop en hardere reacties zullen in de loop der tijd nog volgen… De illustratie hierboven geeft de tijdlijn weer vanuit Russisch perspectief, vanaf 2015 is er voor Rusland sprake van een point of no return dan heeft het schild in principe de Russische strategische nucleaire strijdkrachten geneutraliseerd. Een zogenaamde first strike van de VS kan dan niet meer worden beantwoord door Rusland, de raketten van een vergeldingsaanval kunnen dan in voldoende mate worden afgevangen zeker als er in plaats van het SM 3 systeem, raketten met een groter bereik worden geplaatst. Dus rond die tijd moet of het schild afgeblazen zijn of Rusland moet eerder met het schild hebben afgerekend op welke wijze dan ook. Het wordt dus een spannende tijd in Europa.

Datzelfde geldt ook voor de situatie in de Oekraïne waar nu een nieuwe premier, Azarov, is aangetreden. Hij moet een realistisch budget voor elkaar krijgen om de IMF lening van circa 16 miljard veilig te stellen. Dit is van cruciaal belang om een staatsbankroet te voorkomen en dat is ook van cruciaal belang voor een aantal banken in de EU en daarmee dus voor ons allemaal. Het is duidelijk dat de EU de situatie in dat land met grote bezorgdheid volgt. Voor de EU zijn niet alleen de PIIGS landen een economisch probleem maar ook landen als de Oekraïne. Janoekowitsj heeft nu dus de uitvoerende macht geregeld maar de problemen waar hij voor staat zijn enorm en hij heeft ook te maken met een verdeeld land, het oosten is op Rusland gericht  en het westen op de EU. Een drastisch bezuinigingsprogramma met alle consequenties voor de bevolking kan de interne stabiliteit van het land ernstig in gevaar brengen. We zien in Griekenland hiervan al de eerste tekenen.

Naast de EU volgt natuurlijk ook Rusland de situatie in de Oekraïne met grote bezorgdheid. De sleutelwoorden zijn hierbij de gastransit en de westelijke invloedssfeer en ook Rusland heeft natuurlijk geen belang bij een failliete Oekraïne. Het land heeft al genoeg problemen van geopolitieke aard en op gasgebied want de Italiaanse partner van Gazprom, Eni SpA, heeft een fusie voorgesteld van South Stream met het Nabucco project van de EU. De beide projecten zijn elkaars concurrent en Nabucco is opgezet om Rusland te omzeilen en een fusie zou nu juist dit bewerkstelligen, het South Stream project zou bij een fusie in feite overbodig worden het overblijvende distributie netwerk van het project zou dan in feite dienen om Rusland te omzeilen. Rusland zal hier niet aan mee werken.

Maar op een ander gebied heeft Rusland meer succes, Egypte is namelijk officieel toegetreden tot het Gas Exporting Countries Forum ( GECF ). Dit bestaat uit Rusland, Qatar, Algerije, Bolivia, Venezuela, Iran, Libië, Nigeria, Trinidad en Equatoriaal Guinea. Het GECF was opgericht in 2001 in Iran, de druk op Iran nam trouwens sinds 2001 sterk toe, en is in Moskou in 2008 daadwerkelijk operationeel geworden. Dit gaskartel kan dus nu zo langzamerhand met het OPEC oliekartel vergeleken worden en is een belangrijke geopolitiek factor aan het worden. Alleen het GEFC staat niet onder controle van de VS, maar een aantal leden van het kartel zoals Venezuela en Iran bevinden zich wel in het vizier van de VS….

Rusland verwacht van Janoekowitsj ‘’echte partnerschap’’ Lees meer…

Oekraïne wil geen tolunie met Rusland Lees meer…

NATO plant militaire oefeningen bij Russische grens Lees meer…

VS tegen groeiende invloed Rusland in Baltische staten Lees meer…

Russische raketten worden nabij Estland gestationeerd Lees meer…

China: groei militaire uitgeven neemt af Lees meer..

China wil van VS concrete stappen voor normalisering betrekkingen Lees meer…

Brazilië weerstaat druk VS over sancties Iran Lees meer…

Oostenrijkse OMV wil Iran bij Nabucco project Lees meer…

Israel: als Hezbollah aanvalt pakt Israel Libanon, Syrië en Iran aan Lees meer…

Israel start test voor distributie gasmaskers aan bevolking Lees meer…

Rusland levert militaire helikopters aan Libanon Lees meer…

De verkiezingen in de Oekraïne hebben voor Rusland tot nu toe nog niet het gewenste resultaat opgeleverd. Janoekowitsj geldt dan wel als een pro Russische politicus maar tot nu toe is zijn uitgezette politieke lijn zo neutraal mogelijk als kan in de westelijke Russische invloedssfeer. De enorme economische problemen waar het land mee kampt noodzaken hem toenadering tot de EU te zoeken. Economische steun van de EU is van cruciaal belang voor het verkrijgen van bijvoorbeeld een IMF lening. Dat de Oekraïne niet afstevent op een staatsbankroet is trouwens ook van cruciaal belang van de EU, mocht dat gebeuren dan is het omvallen van een aantal banken in de EU een reëel gevaar. Kortom de Oekraïne heeft de EU nodig maar de EU heeft ook de Oekraïne nodig al is het alleen maar om een bankencrisis in de EU af te wenden. Janoekowitsj heeft dan ook eerst Brussel bezocht en bezoekt op 5 maart Moskou.

Het zal geen verbazing wekken dat Rusland deze ontwikkelingen met bezorgdheid volgt. En de eerste voortekenen van een vanuit Russisch perspectief gezien slechte ontwikkeling zijn er al. Janoekowitsj wil geen tolunie met Rusland, Kazakstan en Wit-Rusland, hij houdt zijn opties open naar de EU en wat voor Rusland nog belangrijker is hij zet de samenwerking met de NATO voort en dat kan op termijn toch een NATO lidmaatschap van het land betekenen. Over de verlenging van het verblijf van de Russische Zwarte Zee vloot op de Krim heeft hij nog geen concrete toezegging gedaan en dat zal mogelijk ook zo blijven. De geopolitieke positie van Rusland in deze regio van haar westgrens loopt reëel gevaar verder af te kalven. Iets wat Rusland naast het geplande raketschild moet tegengaan, vanuit Russisch perspectief gezien is de nationale veiligheid en de territoriale integriteit in het geding en dat lokt zeker een Russische reactie uit.

Deze ontwikkelingen vinden plaats tegen de achtergrond van zich verscherpende tegenstellingen in het noordwesten van de Russische westgrens. De NATO gaat in reactie op de vorig jaar gehouden grootschalige oefening West 2009 een serie oefeningen houden in de Baltische staten, West 2009 wordt door deze staten en Polen als een voorbereiding voor een invasie gezien. De serie oefeningen start deze maand en heeft een vervolg in juni en wordt voortgezet in de herfst, het gaat daarbij om oefeningen van de luchtmacht en het leger. In Estland zullen in juni van dit jaar Amerikaanse mariniers en Estse militairen dichtbij de Russische grens oefeningen houden. Een eerste Russische reactie is het aankondigen van de plaatsing van Iskander raketten bij de grens met Estland, een aankondiging die niet door Medwedew is gedaan maar door de opperbevelhebber van de Russische strijdkrachten. De plannen voor een raketschild in Roemenie en Bulgarije had Rusland uit de pers moeten vernemen en deze plaatsing van raketten verneemt het Westen dus op deze manier. De diplomatieke handschoenen worden door beide zijden uit gedaan.

De VS en Rusland staan hier lijnrecht tegenover elkaar en de EU zit er tussenin het vindt allemaal op het grondgebied van de EU plaats maar de EU schijnt er geen invloed op te hebben. Het illustreert de werkelijke machtsverhoudingen in ons deel van de wereld. In ieder geval is er een nieuwe confrontatielijn tussen de VS en Rusland ontstaan langs de Poolse grens en de Baltische staten en dat is slecht nieuws voor Europa. De koude oorlog is onder de oppervlakte gewoon weer terug, maar dat was die eigenlijk al sinds augustus 2008.

Confrontatie is ook het sleutelwoord voor de wederzijdse betrekkingen tussen China en de VS, want deze zijn de afgelopen weken sterk achteruit gegaan en blijven tot nu toe onverminderd slecht. En dat is natuurlijk ook slecht nieuws voor de globale economische situatie, China heeft Amerikaans schatkist papier afgestoten en heeft een  belangrijke troef in handen ten aanzien van de sterk aangeslagen economie van de VS en de positie van de dollar als wereldmunt. De relatie tussen beide landen is van directe invloed op de globale economische situatie en daarmee ook van invloed op onze economie. China wil nu van de VS concrete stappen voor de normalisering van de wederzijdse betrekkingen. Lees China wil concessies van de VS en het ziet er niet naar uit dat de VS op het gebied van de wapenleveranties aan Taiwan bijvoorbeeld gaat doen. De VS breidt gestaag haar controle over de transportroutes over zee van olie naar China uit. De contoverse rond Iran wordt op deze wijze door de VS als instrument gebruikt.

En er zit nog een andere energiedimensie aan de controverse rond Iran en dat is naast de olie de gasdimensie. Het voor de EU zo belangrijke Nabucco project kan namelijk niet zonder Iraans gas, tot nu toe is de EU in grote mate van Russisch gas afhankelijk, met dit pijplijn project zou dat kunnen worden omzeild. De VS houdt om geopolitiek redenen de deelname van Iran aan het project tegen en heeft daarmee in feite de energievoorziening van de EU ook op dit terrein vast in handen. Het op één of andere manier “ oplossen ‘’van het Iraanse probleem kan dus een belangrijke bijdrage leveren aan de energievoorziening van de EU. Voorlopig is de oplossing van dit conflict nog ver weg. De reis van Clinton naar Zuid-Amerika heeft niet de medewerking van Brazilië aan sancties tegen Iran opgeleverd en heeft ook de VS betrokken bij het conflict tussen Argentinië en Engeland over de olievelden bij de Falklands. De VS heeft weliswaar haar bemiddeling aangeboden maar zal uiteindelijk gedwongen worden tot het maken van een keuze voor hetzij Argentinië hetzij Engeland. Dat is voor de VS een weinig aanlokkelijke situatie: of een trouwe bondgenoot steunen en de verhoudingen met de landen in dit deel van de wereld verslechteren of het omgekeerde. In ieder geval de weg naar sancties tegen Iran voor de VS een lange en hobbelige weg, ondanks de sterke pressie die de VS op de diverse partijen in dit geopolitiek schaakspel uitoefent.

Israel volgt met grote bezorgdheid deze ontwikkelingen en verhoogt de druk op Iran en de VS. De Israëlische minister van defensie, Barak, heeft deze week verklaard dat in het geval van een aanval door Hezbollah, Israel ook Libanon, Syrië en Iran zal aanpakken. Daarmee zegt hij in feite dat een aanval op Iran ook kan plaatsvinden als het tot een gewapend conflict komt met Hezbollah en die kans is gezien de zeer gespannen situatie langs de grens met Libanon groot. Een escalerend incident in deze regio kan dus uitmonden in een aanval op Iran door Israel. Israel heeft deze week in een test gestart voor de distributie van gasmaskers aan de bevolking, de test gaat 10 dagen duren en als de test succesvol is zal de distributie over het gehele land worden uitgerold. Daarnaast beoefent Israel intensief het bijtanken van vliegtuigen op de grond en in de lucht, dit kan gezien worden als het oefenen voor grootschalige luchtacties over lange afstanden.

Kortom de spanningen rond Iran nemen nog steeds toe en deze spanningen vormen ook als het ware een uitlaatklep voor geopolitieke spanningen elders in de wereld tussen de drie grootmachten. En dat vormt de garantie dat de gespannen situatie nog geruime tijd zal voortbestaan met wel een reële kans op een ongewenste escalatie op enig moment. Een risico waar wereld mee zal moeten leren leven.

Syrië waarschuwt: volgende oorlog catastrofe voor regio en daarbuiten lees meer…

Rusland waarschuwt voor ingrepen in soevereiniteit Libanon Lees meer…

Iran kiest 10 sites voor uraniumverrijking Lees meer…

Rusland zal geen verlammende sancties tegen Iran steunen Lees meer…

Israel wil Iran brandstof embargo zonder instemming VN Lees meer…

Latijns-Amerika top ondersteunt claim Argentinië op Falklands Lees meer…

Brazilië valt VN aan over Falklands impasse Lees meer…

Olieboringen beginnen bij Falkland eilanden Lees meer…

Oekraïense president bezoekt Rusland op 5 maart Lees meer…

Oekraïne blijft niet pact gebonden staat Lees meer…

Russische generale staf ziet raketschild als bedreiging Lees meer…

China beschuldigt VS van ondermijnen Chinese nationale veiligheid Lees meer…

De gespannen toestand aan de grens met Libanon en in het noorden van Israel blijft onverminderd voortduren. En de opbouw van de spanning gaat gelijk op met de ontwikkelingen rond Iran, dit zal geen verbazing wekken aangezien de situatie in de twee regio’s nauw met elkaar verbonden is. De bezorgdheid van de buurlanden van Israel voor een gewapend conflict is groot en de waarschuwing van Syrië aan het adres van Israel vorm daarvan een treffende illustratie. Syrië heeft Israel gewaarschuwd dat een volgende oorlog in de regio desastreuze gevolgen zal hebben die niet alleen tot deze regio beperkt zullen blijven. En dat zou wel eens kunnen kloppen als het daadwerkelijk tot een gewapend conflict komt. Een escalatie van zo’n conflict is bepaald niet denkbeeldig.

De buurlanden van Israel zijn niet de enigen die zich bezorgd maken de ontstane situatie in de regio. Rusland kijkt met toenemende verontrusting naar de toenemende escalatie in de ontwikkelingen. Bij een recent bezoek van de Libanese president aan Moskou waarschuwde Medwedew voor aantasting van de soevereiniteit van Libanon. De beide landen willen de wederzijdse betrekkingen verstevigen en de militaire samenwerking uitbreiden. Het is duidelijk dat de Russische waarschuwing aan het adres van Israel gericht is en hoewel Medwedew niet concreet aangaf wat hij verstaat onder aantasting van de soevereiniteit van Libanon is het eveneens duidelijk dat daarmee een Israëlische militaire operatie in de regio bedoeld wordt. Het recente bezoek van Netanyahu aan Moskou heeft weliswaar als resultaat opgeleverd dat het S 300 luchtafweersysteem niet aan Iran geleverd wordt, maar in verder is de situatie ongewijzigd gebleven en is er dus niets veranderd in de positie van de betrokken partijen. Het conflictpotentieel in de regio blijft dus onverminderd hoog.

Datzelfde kan ook gezegd worden van de controverse rond Iran, waar dat land geen millimeter van de het ingenomen standpunt ten aanzien van het nucleaire programma afwijkt. Ahmedinjehad heeft zelfs aangekondigd dat Iran 10 nieuwe sites voor installaties om uranium te verrijken heeft gekozen. Een actie die nou niet direct bijdraagt aan het omlaag brengen van de spanningen in de regio. Nu is het de vraag of Iran ook echt in staat is om dit ambitieuze programma te realiseren maar de boodschap achter deze aankondiging is waar het om gaat en die boodschap is duidelijk: Iran geeft onder geen beding toe. En dat brengt sancties in welke vorm dan ook weer een aantal stappen dichterbij. Waarbij Israel nu aandringt op verlammende brandstofsancties zonder instemming van de VN. De positie van Rusland is iets meer opgeschoven richting de VS en Israel, brandstofsancties zijn uitgesloten maar sancties in het kader van het non-proliferatie verdrag kunnen mogelijk op Russische medewerking rekenen.

De Russische speelruimte internationaal gezien om sancties helemaal uit te sluiten is afhankelijk van de Iraanse opstelling en daar zit geen beweging in en dat bepaalt weer het Russische standpunt. De Russische opties zijn in dit geval beperkt, deëscalatie van de situatie is voor het land om geopolitieke redenen van groot belang. Ik wijs in dit verband nog maar eens op het grote escalatiegevaar dat brandstofsancties en de naleving van dergelijke maatregelen in zich bergt. Verlammende sancties leiden vroeger of later tot een gewapend conflict. Aan het sanctiefront heeft zich een nieuwe speler gemeld en dat is Brazilië. Het land is in rap tempo bezig zich tot een nu, nog regionale, grootmacht te ontwikkelen. Wat sancties betreft speelt Brazilië naast Rusland en China een sleutelrol. Het land maakt namelijk deel uit van het roterende deel van de van de Veiligheidsraad en kan zo dus een resolutie ook blokkeren.

Dit feit is niet aan de VS voorbij gegaan en het zal dan ook geen verbazing wekken dat Clinton volgende week het land gaat bezoeken om medewerking aan sancties te verkrijgen. Het is trouwens niet waarschijnlijk dat Brazilië haar standpunt ten opzichte van Iran wijzigt. Het land is voor onderhandelingen en erkent het recht van Iran op een eigen civiel nucleair programma. Brazilië speelt ook een sleutelrol in de impasse die is ontstaan rond de olieboringen bij de Falklands. De Zuid-Amerikaanse landen hebben op een topontmoeting hun unanieme steun uitgesproken voor claims van Argentinië. En vooral de steun van Brazilië zet deze steun internationaal kracht bij, het land heeft de claims van Argentinië bij de VN aangekaart, iets wat Argentinië zelf ook heef gedaan. Soevereiniteitsclaims gaan in dit geval hand in hand met de claims op de oliereserves in deze regio.

De olieboringen rond de Falklands zijn deze week van start gegaan en de oliebedrijven waaronder Desire Petroleum en Falkland Oil and Gas (FOG) rekenen op een aanzienlijke hoeveelheid economisch winbare olie. In 1998 is al eerder door Shell naar olie geboord maar toen waren de olieprijzen te laag om het rendabel te maken, nu is dat met een olieprijs die zo rond de 70 dollar per vat fluctueert wel het geval. En dat verhoogt de inzet van alle betrokken partijen.

Bij de olievelden rond de Falklands is de zogenaamde ‘’deep drilling ‘’technologie van cruciaal belang, bij de oostelijke en zuidelijke velden gaat het om een diepte van circa 3000 meter. Opmerkelijk is dat het Braziliaanse Petrobras al over tientallen jaren ‘’deep drilling ‘’ ervaring beschikt, het Tupi olieveld voor de kust van Rio de Janeiro ligt namelijk nog dieper. Brazilië beschikt dus over ervaring en kennis op dit  terrein in tegenstelling tot bijvoorbeeld FOG. En de opstelling van Brazilië in deze impasse kon ook wel eens mede zijn ingegeven door de mogelijke ambitie om Petrobras mee te laten doen aan de ontwikkelingen van deze velden. Op energiegebied worden de kaarten in Zuid-Amerika dus opnieuw geschut en het is afwachten hoe ze door de betrokken partijen worden uitgespeeld.

De kaarten zij ook opnieuw geschut door de verkiezingen in de Oekraïne en Janoekowitsj heeft de eerste lijnen van de te volgen politiek uitgezet. Het land wil een ongebonden koers varen en streeft goede betrekkingen na met Rusland, Janoekowitsj gaat 5 maart op bezoek in Moskou maar eerst doet hij Brussel aan. Dat heeft natuurlijk alles te maken met de ernstige economische crisis waarin het land verkeert. Mocht het land bankroet gaan dan heeft dat grote gevolgen voor de EU. De economische problemen van de Oekraïne zijn dus ook een probleem voor de EU. Een oplossing is niet direct in zicht. Een IMF lening kan enige lucht verschaffen maar daarvoor is een stabiele coalitie nodig en die is er op dit moment niet. Het enige zinvolle wat Janoekowitsj kan op dit moment kan doen is laveren tussen de EU en Rusland en dat doet hij dan ook.

De situatie in de Oekraïne is voor Rusland van groot geopolitiek belang, het wil het opschuiven naar het oosten van de EU en de NATO voorkomen en wil het gat in de westflank met een sterk aan Rusland gebonden Oekraïne dichten. Het is maar de vraag of dat lukt, de economische toestand waarin het land verkeert verhindert dit, de Oekraïne heeft de EU nodig. Dat Rusland zich zorgen maakt om haar invloedssfeer en haar nationale veiligheid wordt nog eens duidelijk gemaakt door de verklaring van de Russische generale staf dat de Amerikaanse plannen ten aanzien van het raketschild als een bedreiging van Rusland gezien worden. En een eerste reactie is er ook al geweest. De secretaris generaal van de CSTO, een militair verbond van Rusland, Wit-Rusland, Oezbekistan, Kazakstan, Kirgizië, Tadzjikistan en Armenië, heeft op 25 februari aangekondigd dat Rusland haar nucleaire paraplu heeft  uitgebreid tot de aangesloten landen. Rusland heeft dit weliswaar niet zelf openlijk aangekondigd maar de onderliggende boodschap is duidelijk de zuidflank wordt met alle middelen, ook nucleaire, beschermd tegen eventuele inmenging. De mededeling van de CSTO ligt in lijn met de nieuwe Russische militaire en nucleaire doctrine en het is afwachten of dit waarschuwingsignaal door het Westen wordt opgepikt.

Rusland verwacht van Bulgarije verklaring voor VS raketschild Lees meer…

Transdnjestrië tot stationering Russisch raketafweersysteem bereid Lees meer…

Libanese luchtafweer schiet op Israëlische vliegtuigen Lees meer…

IAEA bevestigt 20% uranium verrijking Iran Lees meer…

Russische generale staf waarschuwt VS voor aanval op Iran Lees meer…

Rusland wil niet aanvalsverdrag tussen Iran en Israel Lees meer…

Rusland wil niet aanvalsverdrag tussen Iran en Israel Lees meer….

Bahrein gaat met medewerking van Rusland gas uit Iran importeren Lees meer…

Militaire oefening Rusland Nicaragua in voorbereiding lees meer…

Engeland klaar om Falklands te beschermen Lees meer…

Brazilië: VN moet VS in Haïti vervangen lees meer…

Een onaangename verassing voor Rusland is de aankondiging van Bulgarije dat delen van het Amerikaanse raketschild mogelijk gestationeerd gaan worden in het land. Dit komt kort na de aankondiging van Roemenie dat er een Amerikaans raketschild gepland is in dat land. Deze beide delen van het ABM schild zouden uitsluitend gericht zijn tegen raketten die mogelijk vanuit Iran gelanceerd zouden kunnen worden. Vanuit Russisch oogpunt gezien gaat het echter om een raketafweersysteem dat uitsluitend tegen Russische raketten is gericht. Het raketafweersysteem heeft de potentie een Russische reactie op een eventuele ‘’first strike’’ ineffectief te maken. En dus Rusland kwetsbaar te maken voor een dergelijk aanval en dat raakt direct de nationale veiligheid van het land, kortom het wordt door de Russen als een directe bedreiging van hun nationale veiligheid gezien en dat is iets wat zij niet over hun kant kunnen laten gaan. Er is dus een escalatie aan de gang in deze regio tussen de VS en Rusland.
En deze escalatie betreft de westelijke invloedssfeer van Rusland en de nationale veiligheid, twee cruciale punten voor Rusland. Tekenend is tegen deze achtergrond het aanbod van de internationaal niet erkende republiek Transdnjestrië, het is het afgescheiden deel van Moldavië, aan Rusland om een Russisch raketschild op haar grondgebied te plaatsen.

 Op dit moment is Rusland daar nog niet op in gegaan, het eist alleen nog verklaringen over de plannen van Roemenie en Bulgarije maar bij het definitief doorgaan van het raketschild plannen  kan dat natuurlijk veranderen. Er zijn nog circa 1200 Russische militairen in de afgescheiden republiek die daar als vredescontingent gebleven zijn na de wapenstilstand van 1992 tussen Moldavië en de Transdnjestrië. De NATO heeft eind 2008 Rusland gemaand de troepen terug te trekken wat Rusland geweigerd heeft. Transdnjestrië wordt wel vergeleken met andere ‘’bevroren’’ post sovjet conflicthaarden zoals Nagorno-Karabach en Zuid-Ossetië. Door geopolitieke omstandigheden kan deze bevroren conflicthaard wel eens ontdooien met uitstralingseffecten naar Roemenie en de Oekraïne en dat zou instabiliteit brengen naar de oostgrens van de EU en de NATO.

Een andere conflicthaard die op het punt staat van ontdooien is de Israëlische grens met Libanon waar de spanningen gestaag toenemen. Naast de regelmatige uitwisseling van waarschuwingen en bedreigingen is nu ook de Libanese luchtafweer actief geworden, er is geschoten op Israëlische vliegtuigen. Libanon beschuldigt Israel van schendingen van het luchtruim die op dagelijks basis zouden plaats vinden. Het vormt een illustratie van het conflictpotentieel dat is opgebouwd in de regio en dat zich in de nabije toekomst wel eens zou kunnen ontladen. De ontstane situatie in de regio kan niet los gezien worden van de controverse rond Iran. Waar het internationale atoomgenootschap bevestigd heeft dat Iran er in geslaagd is uranium tot 20% te verrijken. Iets waar experts aanvankelijk hun twijfels over hadden, maar nu is het toch bevestigd. Iran blijft zich vasthouden aan het nucleaire programma en voert haar inspanningen op dit gebied zelfs op. De pogingen van de VS om steun voor sancties tegen Iran te krijgen veranderen hier niets aan. De direct betrokken partijen geven niets toe.

Cruciaal in deze situatie is de opstelling van Rusland en China, waarbij de opstelling van China onveranderd is: geen sancties en al helemaal geen militaire ingrijpen. En een verandering in de opstelling van China valt niet te verwachten gezien de grote geopolitieke belangen van China en de verslechterde verhoudingen van dat land met de VS. In de opstelling van Rusland schijnt wel een verandering af te tekenen die in de richting gaat van steun aan sancties maar wel onder strikte voorwaarden, alleen sancties in het kader van de non proliferatie en dus geen brandstofblokkade. Rusland blijft tegen een militair ingrijpen maar houdt er wel ernstig rekening met de mogelijkheid daarvan. Opmerkelijk nieuws komt op dit terrein van de Russische krant ‘’Gazeta’’ die schrijft dat Rusland op verzoek van Israel de levering van de het S 300 luchtafweersysteem heeft opgeschort. Israel heeft op haar beurt in Moskou de voorwaarden voor een niet aanvalsverdrag met  Iran verkend. Als Iran een overeenkomst ondertekent waarin het garandeert Israel niet met nucleaire wapens aan te vallen zou dat een direct militair conflict tussen beide landen uit sluiten, aldus de krant. Onderhandelingen zouden in gescheiden zalen in het Kremlin kunnen plaats vinden. Iran heeft tot nu toe nog niet gereageerd volgens de krant. Het is afwachten of het bezoek van Netanyahu inderdaad deze resultaten heeft opgeleverd en als dit zo is of een dergelijk verdrag er komt. Zou dit het geval zijn dan is er sprake van een positieve doorbraak.

Op het Zuid-Amerikaanse continent heeft Brazilië het voorstel afgewezen om sancties tegen Iran te ondersteunen, het land stelt zich op het standpunt dat er eerst onderhandeld moet worden. Het land stelt zich als regionale grootmacht steeds meer onafhankelijk op en heeft geopolitieke oliebelangen die achter het voorstel zitten om de VN de rol van de VS op Haïti te laten overnemen. Brazilië is er veel aan gelegen de recente militaire ontplooiing van de VS op het eiland terug te draaien en zo de militaire druk op de olierijke gebieden in Zuid-Amerika te verminderen. Iets wat meerdere landen in dit deel van de wereld graag zouden zien. Maar voorlopig is de invloed van de VS nog goed merkbaar in deze regio.

Olie speelt ook een rol bij de toegenomen spanningen tussen Argentinië en Engeland waar het gaat om mogelijke oliereserves van aanzienlijke omvang in de zeebodem rond de Falklands. In 1982 voerden beide landen oorlog om het bezit van deze eilanden na een Argentijnse invasie van de Falklands. Argentinië claimt de eilanden en een aanzienlijk gebied er om heen. Argentijnse beambten hebben een schip met booruitrusting vastgehouden en schepen die naar de eilanden willen varen vanuit Argentinië moeten eerst toestemming verkrijgen.

Engeland heeft in ieder geval verklaard dat het klaar is om de eilanden te beschermen en de eerste test komt naar alle waarschijnlijkheid volgende week als een boorplatform de eilanden nadert. Het platform moet volgende week beginnen met boorwerkzaamheden. Het is afwachten wat de Argentijnse reactie hierop zal zijn. Ook hier dreigt een bevroren conflict weer te ontdooien en dat is een trend die we in de toekomst nog vaker gaan zien..