Sociale onrust in Europa
een geopolitiek gevolg van de globale economische crisis.
De globale financiële crisis is sinds een paar maanden de reële economie ingezakt en de gevolgen voor de economie zijn nu duidelijk merkbaar. Grote autoconcerns moeten door de staat gesteund worden en de werkeloosheid neemt in snel tempo toe. Direct merkbaar waren de gevolgen al eind vorig jaar in IJsland. Het land is in feite failliet en de bevolking werd direct geconfronteerd met stijgende werkeloosheid en problemen met de verzorging van de dagelijkse levensbehoeften. Een korte tijd kon het land niets meer importeren. De bevolking reageerde ook direct en ging de straat op om te demonstreren tegen de regering die zij verantwoordelijk houdt voor de ontstane crisis in het land.
De demonstraties zijn sinds een paar maanden aan de gang en uiteindelijk is de regering onder druk van de demonstraties afgetreden en heeft voor mei dit jaar nieuwe verkiezingen uitgeschreven. Deze moeten de interne stabiliteit in het land weer herstellen, want die staat op dit moment onder zware druk. IJsland is weliswaar geen lid van de EU maar het is wel het eerste Europese land waarvan de regering door de economische crisis ten val is gebracht. Inmiddels is IJsland niet meer het enige land in Europa waar sociale onrust heerst als gevolg van de economische crisis.
In Griekenland, Letland, Litouwen en Bulgarije hebben zich onlusten en gewelddadige demonstraties tegen de verschillende regeringen voorgedaan. In Griekenland zijn die met geringe tussenpauzen al een paar maanden aan de gang en beginnen langzamerhand meer het karakter te krijgen van een volksopstand. In alle genoemde landen richten de protesten zich tegen het economische beleid van de diverse regeringen. Door de economische crisis worden overheidsuitgaven sterk beperkt met natuurlijk aanzienlijke gevolgen voor de sociale voorzieningen. Enkele landen zoals de Oekraïne en Hongarije hebben leningen van het IMF gekregen en de voorwaarden die het IMF voor deze leningen stelt houden in essentie in dat de overheidsuitgaven sterk beperkt moeten worden. Dit roept haast dwangmatig protesten van de bevolking op en dat gaan we dus waarschijnlijk ook zien.
Het zal nauwelijks verbazing wekken dat de EU de ontwikkelingen nauwlettend volgt. De Eu heeft nu in Brussel een afdeling voor interne onlusten opgericht. Hier moeten de bevindingen van de diverse nationale inlichtingendiensten verzameld en geëvalueerd worden. Maar tussen de landen onderling vindt ook een intensieve uitwisseling van informatie over de onlusten plaats. Het gaat hierbij om de ontevredenheid onder de Europese bevolking in kaart te brengen en natuurlijk ook om prognoses over te verwachten ontwikkelingen te geven. In maart zal er een topontmoeting plaats vinden tussen de Europese leiders waar de toenemende onrust zal worden besproken tegen de achtergrond van toenemende werkeloosheid en ingrijpende bezuinigingen op sociale voorzieningen.
Kortom de EU bereidt zich voor op groeiende interne spanningen die de interne stabiliteit van de lidstaten onder druk zetten en daarmee een probleem vormen voor de EU als geheel. De nationale staking van afgelopen donderdag in Frankrijk heeft duidelijk gemaakt dat het kerngebied van de EU niet immuun is voor de effecten van de groeiende sociale onrust in Europa. Op korte termijn valt te verwachten dat de situatie zich zal verscherpen in de Baltische republieken, Griekenland, Hongarije en de Oekraïne. Maar ook Spanje, Italië en Frankrijk zitten in de gevarenzone. Eigenlijk kan gesteld worden dat heel Europa op kortere dan wel langere termijn met deze effecten en dus met sociale onrust te maken gaat krijgen.
Het dilemma waarvoor de Europese regeringen en de EU als geheel staan is duidelijk. Om de economie weer op gang te helpen en verdere achteruitgang te voorkomen lijken ingrijpende bezuinigingsmaatregelen haast onvermijdelijk, maar die maatregelen zullen de sociale onrust aanwakkeren en de interne stabiliteit in gevaar brengen. Echter om de economie op gang te helpen is er interne stabiliteit nodig. Er moet dus een evenwicht gevonden worden tussen de te treffen maatregelen en de effecten daarvan op de sociale cohesie en stabiliteit van de EU. Het is duidelijk dat dit geen eenvoudige opgave is. De komende maanden zal duidelijk worden hoe dit zich verder gaat ontwikkelen.
http://euobserver.com/19/27460
http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/4316058/Crisis-meeting-called-on-violent-protest-across-Europe.html
http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article5559773.ece
http://uk.reuters.com/article/latestCrisis/idUKLF755477
http://www.economist.com/world/europe/displayStory.cfm?story_id=12974153&source=hptextfeature